Meksiko se svake godine krajem oktobra i početkom novembra pretvara u veliku pozornicu jednog od najprepoznatljivijih kulturnih događaja na svetu - Dana mrtvih (Día de los Muertos). Ulice su ispunjene narandžastim cvetovima nevena, upaljenim svećama i ljudima čija su lica oslikana po uzoru na elegantne skelete, poznate kao katrine.
Proslave počinju tokom oktobra, a kulminiraju 1. i 2. novembra, kada se, prema verovanju, duše preminulih članova porodice privremeno vraćaju na zemlju kako bi se ponovo susrele sa svojim najbližima.
Iako nije poznato kada je ova tradicija prvi put obeležena, njeni koreni potiču iz predhispanskog perioda i verovanja povezanih sa poljoprivredom. Nakon španskog osvajanja 1521. godine, u običaje su uključeni i elementi katoličke tradicije.
Danas se praznik obeležava velikim paradama, naročito u Meksiko Sitiju, gde glavne gradske ulice ukrašavaju cvetovi nevena, poznati kao cempasúchil. Veruje se da njihove jarke narandžaste boje osvetljavaju put dušama preminulih koje se vraćaju svojim porodicama. U pekarama se u tom periodu prodaje tradicionalni hleb pan de muerto, odnosno hleb mrtvih.
Porodice u svojim domovima postavljaju oltare posvećene preminulima, ukrašavaju ih fotografijama, a pored njih ostavljaju omiljenu hranu, slatkiše i mezkal, tradicionalno alkoholno piće.
U noći između 1. i 2. novembra mnogi odlaze na groblja širom zemlje, gde uz sveće, cveće i hranu provode vreme u znak sećanja na svoje najmilije, nastavljajući običaje svojih predaka.
Ipak, sve veća popularnost ovog praznika donela je i određene probleme. Meksiko Siti, kao i savezne države Oahaka i Mičoakan, poslednjih godina privlače sve veći broj turista, zbog čega se u pojedinim sredinama javljaju tenzije zbog prekomernog turizma.
Posebne kritike u prestonici izaziva velika godišnja parada sa platformama ukrašenim figurama katrina. Zanimljivo je da ovaj događaj prvobitno nije bio deo meksičke tradicije, već je osmišljen za potrebe filma o Džejmsu Bondu Spectre iz 2015. godine, nakon čega je postao deo zvaničnih proslava.
Još jedan primer dolazi sa ostrva Huanicio, na jezeru u saveznoj državi Mičoakan, čije su proslave Dana mrtvih 2008. godine uvrštene na Uneskovu listu nematerijalnog kulturnog nasleđa čovečanstva.
Vlasti su ove godine prvi put zatvorile lokalno groblje za turiste, nakon što je lokalni savet upozorio da su zbog velikog priliva posetilaca počeli da se urušavaju oštećeni grobovi, krstovi i delovi zaštitnog zida groblja.
Ulazak je dozvoljen isključivo lokalnim porodicama i prijateljima osoba koje su tu sahranjene.
Tako se jedna od najstarijih i najvažnijih meksičkih tradicija danas suočava sa izazovom očuvanja autentičnosti, dok istovremeno postaje sve veća turistička atrakcija.
Autor: Redportal.rs
