ALBANSKI PREMIJER sahranjen na SRPSKOM GROBLJU u PARIZU 📚 Zašto je ESAD-PAŠA važan za SRPSKU ISTORIJU? 🤔

Saveznik Kraljevine Srbije u najtežim danima 😱

Jedan od najkontroverznijih političara sa ovih prostora ubijen je 13. juna 1920. godine u centru Pariza. Više od jednog veka kasnije, rasprave o njegovoj ulozi u istoriji Albanije i Balkana ne prestaju. 📚

Na današnji dan navršava se godišnjica atentata na Esad-pašu Toptanija, albanskog političara, vojnog komandanta i nekadašnjeg predsednika vlade Albanije, čija smrt i danas izaziva brojne polemike među istoričarima. Toptani je ubijen 13. juna 1920. godine u Parizu, ispred čuvenog hotela Kontinental, u trenutku kada je pokušavao da zadrži politički uticaj u burnom periodu nakon Prvog svetskog rata.

Atentat je izvršio albanski student i nacionalista Avni Rustemi, koji je Toptanija smatrao odgovornim za saradnju sa stranim silama i ugrožavanje interesa Albanije. Prema istorijskim zapisima, Rustemi je sačekao svoju metu ispred hotela i ispalio smrtonosne hice, nakon čega je odmah uhapšen.

🤔 Nakon atentata, Esad-paša je sahranjen na Srpskom vojničkom groblju u Parizu.

Njegov odnos sa Srbijom posebno je interesantan, a došao je do izražaja tokom Balkanskih ratova. Kao komandant odbrane Skadra, predao je grad crnogorskoj i srpskoj vojsci. Dok su se različite albanske političke i plemenske grupacije borile za prevlast, Toptani je nastojao da sačuva sopstveni politički uticaj, istovremeno održavajući kontakte sa Beogradom. Zbog takve politike često je bio na meti kritika, optuživan da je previše spreman na saradnju sa susednim državama.

Tokom Prvog svetskog rata njegova uloga postala je još značajnija. Kada se srpska vojska krajem 1915. godine povlačila preko Albanije, Toptani i njemu odani ljudi pružili su podršku i zaštitu na pojedinim delovima puta. U uslovima opšteg haosa, gladi i sukoba različitih naoružanih grupa, takva pomoć bila je od velikog značaja za prolazak dela srpske vojske i državnog vrha ka obali.

Upravo zbog toga je u srpskoj istorijskoj tradiciji posmatran kao saveznik Srbije u jednom od najtežih trenutaka njene moderne istorije.

Ličnost Esad-paše Toptanija ostala je jedna od najspornijih u modernoj albanskoj istoriji. Dok ga pojedini autori predstavljaju kao pragmatičnog političara koji je pokušavao da sačuva uticaj Albanije u složenim međunarodnim okolnostima, drugi ga smatraju simbolom političkih kompromisa i saradnje sa susednim državama na štetu nacionalnih interesa.