Izložbe “Lazar Vujaklija: Protest prema sebi” i “Svesno napuštanje realnosti: Ilija Bosilj i Sava Sekulić” u Muzeju savremene umjetnosti Republike Srpske 🖼️

Realizovana povodom 40 godina od njegove poslednje samostalne izložbe i 30 godina od smrti

Dve velike i značajne gostujuće izložbe Muzeja naivne i marginalne umetnosti, Lazar Vujaklija: Protest prema sebi i Svesno napuštanje realnosti: Ilija Bosilj i Sava Sekulić, biće otvorene u četvrtak, 9. jula u 20 časova, u Muzeju savremene umjetnosti Republike Srpske u Banja Luci.

Izložba Lazar Vujaklija: Protest prema sebi predstavlja prvi institucionalni, sveobuhvatni, retrospektivni prikaz opusa ovog značajnog umetnika.

Realizovana povodom 40 godina od njegove poslednje samostalne izložbe i 30 godina od smrti, izložba i prateći katalog otvaraju prostor za nova čitanja Vujaklijinog jedinstvenog stvaralačkog jezika u svetlu savremene istorije umetnosti. Kustosi izložbe su Danica Đorđević Janković i Vladimir Kokoruš.

Foto: foto Slobodan Štetić/ foto Slobodan Štetić

Izložba okuplja 87 radova, prezentujući umetnikov opus kroz sve medije u kojima je stvarao slikarstvo, grafiku, crtež, tapiseriju, mural, plakat, ilustraciju knjiga, skulpturu i dizajn tepiha, i zasniva se na temeljnom istraživanju umetnikovog opusa, čiji je naslov inspirisan citatom iz njegove samizdat monografije: Ove bezimene slike primite kako vam drago, kao moj protest prema sebi, ali i kao moju čežnju za lepotom smisla života. Izložba je realizovana u saradnji sa 10 muzeja i institucija kulture, a prati je bogato ilustrovana monografija sa kritičkim tekstovima dr Ivane Bašičević Antić, dr Branislava Dimitrijevića i Danice Đorđević Janković.

Izložba Svesno napuštanje realnosti: Ilija Bosilj i Sava Sekulić zasniva se na dijalogu 2 izuzetna umetnička opusa koji i danas zauzimaju značajno mesto u savremenim tumačenjima umetnosti XX veka. Radovi Ilije Bosilja (1895–1972) i Save Sekulića (1902–1989), prisutni u brojnim muzejskim i privatnim kolekcijama širom sveta, svedoče o autentičnim i samosvojnim poetikama koje prevazilaze uobičajene kategorije. Naslov izložbe upućuje na čin svesnog distanciranja od racionalno ustrojene stvarnosti i ulazak u prostor unutrašnjih vizija, simbola i arhetipskih predstava.

Foto: foto arhiva muzeja/foto arhiva muzeja Ilija Basicevic Bosilj,

Projekat je nastao kao nastavak programske orijentacije Muzeja naivne i marginalne umetnosti iz Beograda ka savremenom čitanju umetnosti Ilije Bosilja i Save Sekulića. Izložba Svesno napuštanje realnosti: Ilija Bosilj i Sava Sekulić premijerno je prikazana u italijanskom muzeju Casa dell'Art Brut 2023. godine, dok je domaćoj publici predstavljena 2024. godine u Galeriji Matice srpske, čime je dodatno potvrđen institucionalni značaj ovog projekta i pozicija Ilije Bosilja i Save Sekulića unutar šireg konteksta srpske moderne umetnosti. Dodatnu potvrdu aktuelnosti Bosiljevog stvaralaštva predstavila je retrospektivna izložba Ilija Bosilj: Trijumf umetnosti (2025) u Galeriji Srpske akademije nauka i umetnosti u Beogradu. Kustoskinje izložbe su dr Ivana Bašičević Antić i Marta Morgana Rudoni.

Na izložbi je predstavljeno sedamdeset radova iz muzejskih i privatnih kolekcija, uključujući zbirku Muzeja naivne i marginalne umetnosti, zbirku Salona Oto Bihalji-Merin i muzeja Ilijanum u Šidu. Izložbu prate i dva dokumentarna filma film o Iliji Bosilju u režiji Žike Mitrovića, u produkciji Centarfilma, kao i film o Savi Sekuliću autora Slobodana Pešića, kao i katalog čiji dizajn potpisuje Futro.

Dve gostujuće izložbe Muzeja naivne i marginalne umetnosti biće otvorene za posetioce u Muzeju savremene umjetnosti Republike Srpske do 3. septembra 2026. godine.