Večne hemikalije povezane sa BRŽIM STARENJEM kod muškaraca od 50 do 65 godina 😱

Žene nemaju taj problem

Toksične „večne hemikalije“, poznate kao PFAS, mogle bi da utiču na brže biološko starenje muškaraca u pedesetim i ranim šezdesetim godinama u poređenju sa ženama iste dobi, pokazalo je novo istraživanje.

Ove supstance nazivaju se „večnim hemikalijama“ jer se veoma sporo razgrađuju i mogu opstati u organizmu i životnoj sredini godinama. Procene Nacionalnih akademija nauka, inženjerstva i medicine pokazuju da su prisutne u krvi oko 98 odsto Amerikanaca.

Studija je pokazala da je epigenetsko starenje, koje meri biološku starost organizma u odnosu na hronološku, bilo najizraženije kod muškaraca. „Veze između izloženosti PFAS-u i ubrzanog epigenetskog starenja bile su najsnažnije kod muškaraca u dobi od 50 do 65 godina“, izjavio je glavni autor studije Sjanguvej Li, profesor epidemiologije na Medicinskom fakultetu Univerziteta Šangaj Điao Tong u Kini.

- Kod mlađih muškaraca i onih starijih od 65 godina veze su bile slabije i uglavnom statistički zanemarive. Uočili smo i neke veze kod žena, no one su općenito bile slabije i manje dosljedne nego kod muškaraca srednje dobi - rekao je Li.

Nalazi ukazuju na mogući polno specifičan efekat, što je u skladu sa delovanjem hemikalija koje utiču na endokrini sistem, ključnu mrežu koja reguliše rast, metabolizam, raspoloženje i reprodukciju. Kako je navela Džejn Manke, izvršna direktorka neprofitne organizacije Food Packaging Forum, koja nije učestvovala u istraživanju, kod muškaraca se nakupljanje PFAS-a dovodi u vezu sa smanjenjem nivoa testosterona, lošijim kvalitetom sperme i povećanim rizikom od raka testisa i bubrega. Ranija istraživanja pokazuju da žene brže eliminišu pojedine vrste PFAS-a tokom trudnoće, dojenja i menstrualnog ciklusa, dok se razlika između polova smanjuje nakon menopauze.

Ipak, stručnjaci upozoravaju da se rezultati ne mogu tumačiti kao dokaz uzročno-posledične veze, već kao deo šire slike koja ukazuje na biološku verovatnoću. Studija, objavljena u časopisu Frontiers in Aging, zasnovana je na podacima iz 1999. i 2000. godine, prikupljenim od 326 nasumično odabranih starijih žena i muškaraca. U uzorcima krvi analizirano je 11 vrsta PFAS hemikalija, kao i metilacija DNK, epigenetski marker koji utiče na ekspresiju gena. Ti podaci su potom obrađeni pomoću više „epigenetskih satova“ radi procene biološkog starenja ispitanika.

Američko veće za hemiju, koje zastupa interese industrije, ocenilo je da je reč o istraživanju zasnovanom na malom uzorku i podacima starim više od dve decenije. „Ovaj rad ne dokazuje da izloženost PFAS-u uzrokuje starenje, niti menja opsežan naučni i regulatorni rad koji je već u toku kako bi se razumeli i kontrolisali specifični PFAS-i koji bi mogli biti zabrinjavajući“, izjavio je Tom Flanagin, direktor za komunikacije tog tela.

PFAS hemikalije se koriste još od pedesetih godina prošlog veka u proizvodnji materijala otpornih na vodu, masnoću i visoke temperature, poput nelepljivog posuđa. Povezuju se sa brojnim zdravstvenim problemima, uključujući rak, neplodnost, povišen holesterol, hormonske poremećaje, oštećenje jetre, gojaznost i bolesti štitaste žlezde. Neki od starijih tipova PFAS-a, poput PFOS-a i PFOA, toliko su problematični da su obuhvaćeni Stokholmskom konvencijom o postojanim organskim zagađivačima.

Industrija je u međuvremenu razvila nove oblike PFAS-a koji su manje istraženi, ali bi mogli imati slične efekte. „Naši rezultati sugeriraju da i neki manje proučavani PFAS-i - naime perfluorononanska kiselina (PFNA) i perfluorooktansulfonamid (PFOSA) - mogu imati biološki značajne veze“, rekao je Li. Prema nalazima, veće koncentracije tih supstanci bile su snažan pokazatelj bržeg epigenetskog starenja kod muškaraca između 50 i 64 godine, ali ne i kod žena.

Uprkos tome, Li poručuje da nema razloga za paniku. „Naša studija ukazuje na povezanost, a ne na uzročnost. Izloženost PFAS-u je široko rasprostranjena i potpuno izbjegavanje je nerealno. Ipak, smanjenje izloženosti gdje je to moguće - poput korištenja certificiranih filtera za vodu, praćenja lokalnih savjeta o vodi i izbjegavanja kontakta s materijalima otpornim na mrlje ili masnoću - mogu biti razumni koraci“, rekao je, dodajući da je za značajno smanjenje rizika ključno donošenje adekvatnih regulatornih mera i sanacija životne sredine.