Nacistička Nemačka kapitulirala je u maju 1945. godine, ali mir u Evropi još nije bio potpuno siguran. Po nalogu britanskog premijera Vinstona Čerčila, vojni planeri izradili su dokument pod kodnim nazivom Operacija Nezamislivo, kojim je razmatran mogući rat zapadnih saveznika protiv Sovjetskog Saveza.
Jedan od glavnih ciljeva hipotetičke operacije bio je da se Moskva primora da prihvati zapadne zahteve, pre svega u vezi sa budućnošću Poljske. Kao mogući datum početka napada naveden je 1. jul 1945. godine, svega nekoliko nedelja nakon završetka rata u Evropi.
Plan je predviđao učešće britanskih i američkih snaga, a razmatrana je čak i mogućnost korišćenja ponovo naoružanih nemačkih jedinica. Ipak, procene su pokazale da bi takav sukob bio izuzetno rizičan. Crvena armija raspolagala je ogromnim brojem vojnika i imala veliku prednost na evropskom kopnu, dok nije bilo izvesno ni da bi Sjedinjene Američke Države podržale britansku inicijativu.
Britanski planeri zaključili su da brza pobeda nije realna i da bi sukob mogao da preraste u dugotrajan, totalni rat. Zbog toga operacija nikada nije sprovedena. Kasnije je razrađena i odbrambena verzija plana, usmerena na mogući sovjetski napad na Zapadnu Evropu.
Operacija Nezamislivo danas se smatra jednim od prvih nagoveštaja Hladnog rata – perioda u kojem su nekadašnji saveznici postali najveći geopolitički protivnici.
Autor: Balša Stupar
