Žana Bojić, kćerka poginulog borca Vojske Republike Srpske Ranka Bojića (1949–1992), svedočila je o životu u ratnom Sarajevu, pogibiji svog oca, kao i o egzodusu koji je srpski narod preživeo nakon Dejtonskog mirovnog sporazuma.
Povodom 30 godina od egzodusa Srba iz Sarajeva, Memorijalni centar Republike Srpske sećanje na srpsku golgotu obeležava nizom objava na našim društvenim mrežama, kroz koje ćemo podsetiti na dane kada je više od 150.000 Srba bilo prinuđeno da napusti svoja vekovna ognjišta i grobove predaka. Ovim sadržajima želimo da sačuvamo kulturu pamćenja i istinu o jednom od najtežih trenutaka u novijoj istoriji srpskog naroda na prostoru Sarajeva.
Egzodus je počeo 17. februara 1996. godine, na pravoslavne Zadušnice, nakon što je rok za predaju srpskih opština Federaciji BiH pomeren sa 19. marta na 23. februar 1996. godine. Prema najčešće navođenim podacima, svoje domove napustilo je više od 150.000 Srba iz opština Ilijaš, Vogošća, Hadžići, Ilidža, Novo Sarajevo, Stari Grad, Centar i Grbavica. Prema utvrđenom rasporedu, 23. februara trebalo je da dođe do preuzimanja Vogošće, Novog Grada i Centra, 29. februara Ilijaša, 6. marta Hadžića, 12. marta Ilidže i Trnova, a 19. marta Novog Sarajeva i Starog Grada. U danima koji su usledili formirane su duge kolone kamiona, traktora i putničkih vozila koje su se kretale prema teritoriji Republike Srpske.
Foto: memorijalni centar republike srpske
Posebno potresan segment egzodusa bilo je masovno prenošenje posmrtnih ostataka. Procenjuje se da je više od 1.000 poginulih boraca Sarajevsko-romanijskog korpusa Vojske Republike Srpske ekshumirano i preneseno na Srpsko vojničko spomen-groblje Novi Zejtinlik na Sokocu, gde je sahranjeno preko 1.000 od ukupno oko 3.800 poginulih boraca tog korpusa. Samo na području Bratunca sahranjeno je 185 boraca čiji su posmrtni ostaci preneseni tokom egzodusa. Pored stanovništva, preseljavane su i institucije; Tehnički remontni zavod iz Hadžića preseljen je u Bratunac, Orao iz Rajlovca u Bijeljinu, Famos iz Hrasnice u Lukavicu, kao i brojne škole, fakulteti i kulturne ustanove.
Egzodus Srba iz Sarajeva podrazumevao je gašenje jednog viševekovnog načina života na tom prostoru i njegovo preseljenje u nove sredine, zajedno sa ljudima, ustanovama i privredom. Memorijalni centar Republike Srpske poziva sve koji su izgubili članove porodice ili su lično preživeli stradanja da podele svoje svedočanstvo, kako bi sećanje na žrtve bilo trajno sačuvano. Svi koji žele da ostave svjedočenje mogu nas kontaktirati putem imejl adrese: komunikacije@mcrs.vladars.rs ili putem broja telefona: 051/222-999.
IZVOR: FB / Меморијални центар Републике Српске
Autor: redportal.rs
