Da li ste se ikada zapitali zašto prozori na putničkim avionima imaju zaobljene ivice, umesto da budu četvrtasti kao oni na automobilima ili u kućama? Iako na prvi pogled deluje kao običan dizajnerski izbor, iza ovog rešenja krije se veoma važan bezbednosni razlog. Tokom leta, kabina aviona je pod pritiskom koji se razlikuje od spoljašnjeg atmosferskog pritiska, zbog čega trup aviona neprestano trpi opterećenje. Upravo zbog toga svaki detalj konstrukcije mora biti pažljivo osmišljen kako bi izdržao hiljade letova i promene pritiska.
Glavni problem kod četvrtastih prozora predstavljaju njihovi oštri uglovi, na kojima se koncentrisuje mehanički napon. To znači da se pritisak ne raspoređuje ravnomerno, već se najveće opterećenje javlja upravo na uglovima, što vremenom može dovesti do pojave sitnih pukotina i zamora materijala. Ovaj problem postao je poznat široj vazduhoplovnoj industriji tokom pedesetih godina, nakon niza nesreća britanskog aviona de Havilland Comet. Istrage su pokazale da su zamor metala i koncentracija napona oko uglova četvrtastih prozora doprineli katastrofalnim oštećenjima trupa aviona.
Nakon ovih događaja, proizvođači aviona počeli su da primenjuju prozore sa zaobljenim uglovima, odnosno ovalnim oblikom, koji omogućava ravnomerniju raspodelu opterećenja i smanjuje mogućnost nastanka pukotina. Zbog toga danas gotovo svi komercijalni putnički avioni imaju karakteristične zaobljene prozore. Dakle, sledeći put kada budete sedeli pored prozora tokom leta, setite se da njegov oblik nije slučajan – iza njega stoje decenije vazduhoplovnog iskustva, inženjerskih istraživanja i važnih lekcija iz istorije avijacije!
Autor: redportal.rs
