Rečni monitor Sava, nekadašnji brod jugoslovenske kraljevske ratne mornarice, star je više od 120 godina i odnedavno predstavlja pravu atrakciju koja upotpunjuje svakako bogatu turističku ponudu Beograda. Osim toga, on je i važan svedok istorijskih događaja na ovim prostorima.
Izgradnja ovog monitora završena je 1904. godine. Napravljen za potrebe austrougarske mornarice u brodogradilištu u Budimpešti, svoje prvo ratno iskustvo stekao je upravo pod Beogradom.
Neposredno nakon objave rata Kraljevini Srbiji, koja je predstavljala početak Prvog svetskog rata, na srpsku prestonicu pale su prve granate ispaljene, između ostalog, i sa ovog broda.
Monitor je učestvovao u napadima na grad i naredne 1915. godine, kada je Beograd pao pod okupaciju.
Foto: Filip Pejković
Na samom kraju rata, monitor se povlačio prema Budimepšti, ali se nasukao na peščani sprud u blizini Beograda i tu su ga zarobili srpski vojnici. Kasnijim mirovnim ugovorima odlučeno je da pripadne Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca.
Monitor Sava je učestvovao i u Aprilskom, odnosno Drugom svetskom ratu 1941. godine. Najpre je izvršio polaganje mina na Dunavu u neposrednoj blizini granice sa Rumunijom, da bi potom bio zarobljen pri pokušaju povlačenja prema Jadranu.
Službu je nastavio u sastavu mornarice Nezavisne Države Hrvatske, dok nije potopljen 8. septembra 1944. godine. Izvučen je i rekonstruisan 1952. godine da bi služio još čitavu deceniju pre nego što će biti rashodovan.
Do 2005. godine nalazio se u vlasništvu privatnog preduzeća, kada je proglašen za kulturno dobro. Danas se nalazi na Savi, u neposrednoj blizini Brankovog mosta sa starogradske strane.
Otvoren je za posetioce svakog dana osim ponedeljkom od 10 do 17 časova.
Foto: Filip Pejković
NARODNI MUZEJ: Otvorena izložba Odličja i zaveštanja 🏅
Autor: redportal.rs
