Lik i delo Đurđa Kastriota Skenderbega već decenijama izazivaju žestoke rasprave na Balkanu. Dok ga savremena albanska istoriografija predstavlja kao ključni simbol albanskog nacionalnog identiteta, istorijski izvori iz njegovog vremena ostavljaju daleko složeniju sliku.
Skenderbeg je rođen početkom XV veka u plemićkoj porodici Kastriota, koja je delovala na prostoru današnje severne Albanije i zapadne Makedonije – u zoni u kojoj su se vekovima preplitali srpski, vizantijski, latinski i lokalni uticaji. Njegov otac Jovan Kastriot nosio je titule koje su bile uobičajene u srpsko-vizantijskom političkom krugu, a u izvorima se pominje i njihova bliska saradnja sa srpskim vladarima tog doba. 📜
Sam Skenderbeg je kao mlad odveden na osmanski dvor, gde je prihvatio islam i dobio ime Iskender-beg, da bi kasnije vratio u hrišćanstvo i podigao ustanak protiv Osmanlija. U borbi protiv zajedničkog neprijatelja, podržavali su ga i Srbi, i Grci, i Mlečani, i papska kurija – što jasno pokazuje da ga savremenici nisu posmatrali kroz prizmu modernih nacija, koje tada nisu ni postojale.
S druge strane, posebno su zanimljive veze porodice Kastriot sa manastirom Hilandar na Svetoj Gori. Jovan Kastriot se u dokumentima pominje kao ktitor i darodavac Hilandara, a manastiru je ustupio i određene posede.
Foto: pexels.com/Semiha Deniz
Takođe, Skenderbegov otac se na Svetoj Gori zamonašio i umro kao pravoslavni monah, a njegov brat Repoš je kao monah sahranjen u Hilandaru. ☦️
Poreklo Skenderbegove majke dodatno komplikuje sliku. Njeno ime – Vojsava (Voisava) – i danas je predmet rasprava među istoričarima. Prema jednim tumačenjima, poticala je iz srpskog plemićkog kruga, moguće povezanog sa Brankovićima ili drugim vlastelinskim porodicama tog doba.
Problem nastaje kada se srednjovekovne ličnosti naknadno „prevode” u današnje nacionalne kategorije. U XV veku identitet se pre svega vezivao za veru, dinastiju i političku lojalnost, a ne za narod u modernom smislu reči.
Skenderbeg danas uživa status najvećeg junaka u albanskoj istoriji, a njegovi spomenici krase centralne trgove u gradovima širom Albanije.
ERIKA KIRK podigla TRI PRSTA i slikala se sa SRBINOM 😎📷
Autor: redportal.rs
